خانه |  درباره ما |  ارتباط با ما |  آرشیو فصلنامه  
 
چهره ها و تحلیل ها
نظریه‌پرداز کافی در حوزه علوم انسانی نداریم
نظریه‌پرداز کافی در حوزه علوم انسانی نداریم
معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه خوارزمی گفت: نظریه‌پرداز کافی در علوم انسانی نداریم و افرادی هم که نظریه‌پردازی انجام می‌دهند در مورد جامعه ایران نمی‌توانند تئوریهای خوبی ارائه دهند.
اقدامات تحولی
اتمام بازنگری حقوق عمومی، خصوصی و بین الملل در مقطع کار‌شناسی
اتمام بازنگری حقوق عمومی، خصوصی و بین الملل در مقطع کار‌شناسی
دبیر کارگروه تخصصی حقوق شورای تحول علوم انسانی از اتمام بازنگری رشته‌های حقوق عمومی، حقوق خصوصی و حقوق بین الملل در مقطع کار‌شناسی خبر داد.
پرونده های ویژه
در علوم انسانی عقبیم
در علوم انسانی عقبیم
در زمینه‌ی علوم انسانی عقبیم. دوستان که درباره‌ی علوم انسانی صحبت کردند، بدرستی بر روی اهمّیّت علوم انسانی، حتّی در صنعت، تکیه کردند؛ درست است. این آماری که این برادر عزیزمان دادند برای من جالب بود که گفتند در پیشرفت صنعتی، حدود چهل درصد مثلاً یا پنجاه درصد- مربوط به مسائل مهندسی و مربوط به مسائل فنّی است، حدود پنجاه شصت درصد مربوط به مسائل علوم انسانی مثل مدیریّت، همکاری، سخت‌کوشی است؛ راست می‌گویند، این خیلی مهم است.
مدیریت
علوم سیاسی
چرا علم بومی با عدم مقبولیت نخبگان علمی مواجه شده؟
چرا علم بومی با عدم مقبولیت نخبگان علمی مواجه شده؟
به‌‌‌ دلیل تسلط تفکر اسلامی بر تفکر ایرانی، نظریه‌ی روابط بین‌الملل با خاستگاه و نقطه‌ی عزیمت ایرانی (متأثر از ریشه‌های غیردینی و متناسب با اسطوره‌ها و استعاره‌ها ایرانی) بی‌رنگ و بی‌رمق است. آنچه بیشتر در اینجا مورد کنکاش باقی می‌ماند، تلاش‌هایی با ریشه‌های نظری و نظریه‌پردازی اسلامی از روابط بین‌الملل است. هرچند اخیراً تلاش‌هایی نیز در این زمینه توسط برخی از اساتید و دانش‌پژوهان این رشته شکل گرفته و در حال شکل‌گیری است، اما همان‌طور که جیمز روزنا در کتاب «پیش‌نظریه در سیاست خارجی» (که در سال 1966 منتشر شده است) اشاره می‌کند، این تلاش‌ها حالت «پیش‌نظریه» دارند تا نظریه‌ای منسجم. غلبه‌ی روش‌شناسی‌های علمی (به معنای مرسوم علم) بر جریان اصلی IR (که بیشترین مقبولیت را در ایران و در بین دانش‌پژوهان این زمینه‌ی مطالعاتی دارد) سبب شده است تا فرضیه‌ای «علمی» تلقی شود که یا صدق و صد احتمالی‌اش مشخص شود یا ابطال شود. همین موضوع یک چالش برای نظریه‌پردازی بومی است؛
حقوق
نهادینه‎سازیِ گفتمان حقوق‌بشری نسخه‌ی منفرده هرجامعه‌ای نیست
نهادینه‎سازیِ گفتمان حقوق‌بشری نسخه‌ی منفرده هرجامعه‌ای نیست
در گفت و گو با دکتر موسوي مجاب، عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس به مسئله حقوق بشر پرداختیم. موسوی مجاب معتقد است که در جوامع غربی، افراط در زمینه‌ی حق‌مداری وتأکید بر جلوه‎های حقوق‌بشری تا حدی است که عملاً جانب تعهّدات و تکالیف انسانی به فراموشی سپرده شده است و انسان‌گویی به صورت فعّال مایشاء در سطح اجتماعی ظاهر می‌شود‌. آنچه که در ادامه می‌خوانید حاصل گفتگوی ما با دکتر موسوی مجاب می‌باشد.
علوم اجتماعی
اولویت با تغییر ساختار است
اولویت با تغییر ساختار است
دکتر غلامرضا جمشیدی‌ها دارای مدرک دکترای جامعه‌شناسی از دانشگاه منچستر، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران است. وی همچنین مسئولیت کارگروه علوم اجتماعی شورای تحول و ارتقای علوم انسانی-اجتماعی را برعهده دارد. وی اعتقاد دارد علوم اجتماعی در ایران در سطح نخبه‌ها مانده و به سطح عامه مردم کشیده نشده است و ما فقط تا درِ دانشکده جامعه‌شناس هستیم، از اینجا که رفتیم شخصیت دیگری هستیم. عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به مشکلات ساختاری نهادها و مراکز علمی می گوید باید ساختار تغییر کند؛ آن چنان که با تغییر ساختار در یک دانشگاه، دانشگاه‌های دیگر هم ملزم به تغییر ساختار سازنده می شوند. به کوشش سیاوش غفاری
روانشناسی و علوم تربیتی
روانشناسی هم نیازمند تحول است و هم تولید جدید
روانشناسی هم نیازمند تحول است و هم تولید جدید
دکتر هادی بهرامی احسان دانشیار روانشناسی و عضو هئیت علمی دانشگاه تهران است که هم اکنون رئیس دانشکده روانشناسی این دانشگاه را برعهده گرفته است. سیل ترجمه‌های عامیانه و کتاب‌های زرد در موضوع روانشناسی و تاثیر آن بر تحول در علوم انسانی و تولید علم دلیلی شد تا در یکی از روزهای بهار در دفتر ریاست دانشکده روانشناسی روبروی کوی نصر با او به گفتگو بنشینیم. او که پژوهش‌هایی در زمینه روش شناسی علم، روانشناسی سلامت و خانواده انجام داده است معتقد است که دوران تئوری‌های بزرگ در روانشناسی به اتمام رسیده است.
اخبار > نهادینه‎سازیِ گفتمان حقوق‌بشری نسخه‌ی منفرده هرجامعه‌ای نیست
 


شماره خبر :٥٢٠٤٧١   تاریخ انتشار خبر : 1396/01/29    ا   ٠٨:٣٨
 
نهادینه‎سازیِ گفتمان حقوق‌بشری نسخه‌ی منفرده هرجامعه‌ای نیست
در گفت و گو با دکتر موسوي مجاب، عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت مدرس به مسئله حقوق بشر پرداختیم. موسوی مجاب معتقد است که در جوامع غربی، افراط در زمینه‌ی حق‌مداری وتأکید بر جلوه‎های حقوق‌بشری تا حدی است که عملاً جانب تعهّدات و تکالیف انسانی به فراموشی سپرده شده است و انسان‌گویی به صورت فعّال مایشاء در سطح اجتماعی ظاهر می‌شود‌. آنچه که در ادامه می‌خوانید حاصل گفتگوی ما با دکتر موسوی مجاب می‌باشد.

به کوشش علی رفیع‌زاده دانشجوی دکتری حقوق کیفریوجرمشناسی دانشگاه تربیت مدرس

 

مبانی ومحور اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر که توسط غرب تبلیغ می‌شود، چیست؟ آیا خدا ومعنویت در ساختار حقوق بشر غربی جایی دارد و یا انسان در مرکزیت این پارادایم قراردارد؟

واقع امر این است که اعلامیه‌ی‌جهانی حقوق بشر رهاورد خِرَدجمعی و میثاق مورد وفاق در سطح جهانی است‌.  این اعلامیه که اصولاً واجد جنبه‌ی‌اعلامی وارشادی است، از حیث نظری استوار است؛ هرچند به رغم تصدیق وشناسایی جلوه‌های متنوع حقوق بشری- از جمله حق حرّیت، برابری، کرامت و منزلت انسانی، حق مصونیت از آزار وشکنجه، حق دادخواهی و محاکمه‌یِ‌منصفانه و سایر اصول بنیادین حقوق کیفری- به دلیل فائقیت بُعد انسان‌مدارانه‌ی اعلامیه بر بُعد الهی و معنوی آن، نمی‌توان از طرح نظاممند یا منشور جامع الهی و انسانی سخن گفت؛ به دیگر سخن، محوریت جلوهها و جنبه‌های حقوق بشریِ اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر، حول حیات مادی وآزادی‌های تعریف شده در جوامع لیبرال- دموکرات غربی است‌. با وجود این مطلب، تصریح اعلامیه بر آزادی‌های‌بنیادین و پذیرش آن از سوی دولت‌ها، گام مهمی در مسیر نهادینه‌سازی حقوق بشر تلقی می‌شود‌.  

حقوق بشر در غرب درحال حاضر به چه سمتی در حرکت است و آینده‌ی آن چگونه ارزیابی می‌شود؟

واقع امر آن است که روند کلّی جامعه‌ی جهانی در راستای تصدیق و تثبیت جلوه‌های حقوق بشری پیش‌رفته است‌. نهاد‌ها و نهادهای حامی یا حافظ حقوق بشر- بویژه از زمان استقرار بزرگ‌ترین مجمع الدول جهانی، یعنی سازمان ملل متحد در سال‌های پایانی نیمه‌ی نخست سده‌ی بیستم- رشد روز افزونی یافته است؛ ضمن آنکه کمیته‌های تخصّصی، شورا‌ها و سازمان‌های بسیاری در سطح جهانی در خصوص مقوله‌ی حقوق بشر اقدام نموده و روز به روز، طرح‌ها و برنامه‌های نظام‌مندتری در این زمینه تدوین گردیده است‌. امّا به رغم این واقعیت، به دلیل حاکمیت ارزش‌های مادیگرایانه و اندیشه‌های انسان‌مدارانه و لیبرال به معنای مصطح در گفتمان سیاسی، اصولاً جنبه‌های معنوی موضوع در حیات اتماعی تا حد بسیاری مغفول مانده است‌. روند و رویّه‌ی کنونی جوامع‌ غربی در ارتباط با مقوله‌ی حقوق بشر، عمدتاً در مسیر خواست انسان غربی و با توجه به مطلوب و مقصود جنبش‌های‌ اجتماعی یا سیاسی در کشورهای اروپایی حرکت کرده است‌.  

بی‌تردید، از حیث کمّی در دهه‌ی اخیر شاهد گسترش بی‌سابقه‌ی ادبیات و گفتمان حقوق بشری بوده‌ایم و در این ارتباط، معاهدات و مواثیق بسیاری شکل‌یافته است؛ امّا از حیث کیفی، محتوای انگاره‌ها ومقررّات بین‌المللی، حول محور «حقوق بشر غربی» معنا و مبنا یافته ‌است‌.  

اساساً می‌توان انسان را فی‌نفسه و صرفنظر ازتفاوت‌های فردی وجمعی یک کل در نظرگرفت؟! به دیگر سخن می‌توان یک مجموعه‌مشخص حقوقی را برای تمامی ابنای‌بشر- بدون توجه به جغرافیا، دین، فرهنگ وپیشینه‌یِ آن‌ها تجویز نمود؟

پاسخ به این پرسش، منوط و مربوط به تصدیق تکثّر دینی وفرهنگی است؛ در حقیقت، گرچه مبانی و منابع حقوق بشر تا حد بسیاری مشترک و متشابه است و حقوق بشر برای بشر «بِما هُو بَشر» و فارغ ار تفاوت‌های فردی یا موردی مجال طرح یافته، امّا امروزه هر جامعه‌ای با ع